ประตูม้าทองไก่มรกต (Golden Horse Jade Cock Gate) สัญลักษณ์พันปีแห่งคุนหมิง และมหัศจรรย์แสงเงาที่ 60 ปีมีหนเดียว

หากทุกคน ได้ไปเดินเล่นแถวถนนคนเดินใจกลางเมืองคุนหมิง (ย่านซานซื่อเจีย) สิ่งที่จะตั้งตระหงันโดดเด่นอยู่กลางลานกว้างคือ ซุ้มประตูไม้โบราณขนาดใหญ่ 2 ซุ้ม ที่สร้างขึ้นตามสถาปัตยกรรมจีนดั้งเดิมอย่างสง่างาม ซุ้มหนึ่งสลักตัวอักษรว่า "จินหม่า" (ม้าทอง) และอีกซุ้มสลักว่า "ปี้จี" (ไก่มรกต)

ซุ้มประตูคู่นี้มีความสูงประมาณ 12 เมตร กว้าง 18 เมตร หลังคามุงด้วยกระเบื้องเคลือบสีเหลืองและเขียวอย่างประณีต มีประวัติศาสตร์การสร้างย้อนไปยาวนานกว่า 400 ปีตั้งแต่สมัยราชวงศ์หมิงเลยทีเดียว

ในอดีต ชาวคุนหมิงมีความเชื่อและตำนานเล่าขานเกี่ยวกับภูเขาสองลูกที่ขนาบเมืองอยู่ ภูเขาม้าทอง (Jinma Mountain)ตั้งอยู่ทางทิศตะวันออก เชื่อว่าเป็นที่อยู่ของเทพม้าวิเศษสีทอง ภูเก๋าไก่มรกต (Biji Mountain) ตั้งอยู่ทางทิศตะวันตก เชื่อว่าเป็นที่อยู่ของเทพไก่ป่าขนสีเขียวมรกตที่มีเสียงร้องไพเราะ ชาวเมืองจึงสร้างซุ้มประตูคู่นี้ขึ้นมาเพื่อเป็นเกียรติแก่เทพพิทักษ์ทั้งสอง และเพื่อความเป็นสิริมงคล ให้เมืองคุนหมิงมีความเจริญรุ่งเรืองและร่มเย็นเป็นสุข

มหัศจรรย์วิศวกรรมดาราศาสตร์: "แสงเงาทับซ้อน" (60 ปีมีหนเดียว)
นี่คือความจริงทางวิทยาศาสตร์ที่น่าทึ่งที่สุดของซุ้มประตูแห่งนี้ครับ คนโบราณไม่ได้สร้างพวกมันขึ้นมาลอยๆ แต่ใช้การคำนวณทิศทางดาราศาสตร์อย่างแม่นยำ

ปรากฏการณ์ จินปี้เจียวฮุย (金碧交辉): ในวันเทศกาลกลางฤดูใบไม้ร่วง (วันไหว้พระจันทร์) ของปีที่ตำแหน่งดวงอาทิตย์และดวงจันทร์ทำมุมกันพอดี ดวงอาทิตย์จะกำลังตกดินทางทิศตะวันตก และดวงจันทร์เต็มดวงจะกำลังสาดแสงขึ้นมาจากทางทิศตะวันออก

เงาที่มาบรรจบกัน แสงจากดวงอาทิตย์ยามเย็นจะส่องซุ้มประตูไก่มรกตให้ทอดเงาไปทางทิศตะวันออก ในขณะเดียวกัน แสงจากดวงจันทร์จะส่องซุ้มประตูม้าทองให้ทอดเงาไปทางทิศตะวันตก
เงาของซุ้มประตูทั้งสองจะค่อยๆ เคลื่อนมา "ทับซ้อนกอดกัน" อยู่ตรงกลางลานพอดี! ซึ่งปรากฏการณ์ดาราศาสตร์ผสมสถาปัตยกรรมที่เป๊ะขนาดนี้ จะเกิดขึ้นทุกๆ 60 ปี เท่านั้นครับ (นับเป็นภูมิปัญญาของสถาปนิกจีนโบราณที่ล้ำลึกมาก)

ปัจจุบัน พื้นที่รอบซุ้มประตูม้าทองไก่มรกตได้รับการพัฒนาให้กลายเป็น ลานกิจกรรมและถนนคนเดินที่ใหญ่ที่สุดในคุนหมิง

สายช้อปสายกิน รอบๆ เต็มไปด้วยห้างสรรพสินค้า ร้านค้าแบรนด์เนม และตรอกซอกซอยที่ขายอาหารพื้นเมืองยูนนาน เช่น เต้าหู้เหม็นย่าง, ขนมเปี๊ยะดอกกุหลาบอบสดใหม่ และร้านชานมเจ้าดังของจีน

ถ้ามา ตอนกลางวัน จะได้ภาพซุ้มประตูไม้โบราณสีแดงตัดกับฟ้าสีคราม คลาสสิกและทรงคุณค่า
ถ้ามา ตอนกลางคืน ทางอุทยานจะเปิดไฟ LED แสงสีทองและเขียวสว่างไสวไปทั่วซุ้มประตู บรรยากาศจะเปลี่ยนเป็นโมเดิร์น แสงสีสันสวยงาม ถ่ายรูปสตรีทออกมาเท่มากๆ

การเดินทาง ง่ายและสะดวกที่สุดคือนั่งรถไฟใต้ดิน (Metro) สาย 1 หรือ สาย 3 มาลงที่สถานี Wuyi Road (五一路站) หรือ สาย 6 มาลงสถานี Dongfeng Square (东风广场站) แล้วเดินต่อมายังย่าน Jinbi Square (金碧广场) ประมาณ 5-10 นาทีก็เห็นซุ้มประตูเด่นมาแต่ไกล